Jupiter telt de meeste manen in het heelal

De groeiende familie van Jupiter

Jupiter staat bekend als de koning van de planeten, zeker als we kijken naar het aantal manen dat om hem heen draait. Op dit moment zijn er al meer dan 90 manen officieel erkend door wetenschappers. Dit betekent dat Jupiter meer manen heeft dan welke andere planeet dan ook binnen ons zonnestelsel. Naast deze erkende manen zijn er nog ongeveer 200 kleine objecten die ook rond Jupiter draaien. Niet al deze objecten worden als echte maan gezien. Sommige zijn te klein of hebben geen duidelijke baan. Toch maakt het de groep rond Jupiter nog indrukwekkender.

De vier grootste manen van Jupiter

Niet alle manen van Jupiter zijn hetzelfde. De bekendste zijn de vier grote manen, vaak de Galileïsche manen genoemd. Ze heten Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Deze vier zijn zelfs door een telescoop vanaf de aarde te zien en werden in 1610 ontdekt door Galileo Galilei. Ze verschillen veel van elkaar. Io is beroemd om zijn vele actieve vulkanen. Europa heeft een glad ijskoud oppervlak, waarvan gedacht wordt dat er vloeibaar water onder het ijs zit. Ganymedes is de grootste maan van ons zonnestelsel en zelfs groter dan de planeet Mercurius. Callisto staat bekend om zijn hoge aantallen kraters. Deze reuzen spelen een grote rol in het onderzoek naar ruimte en leven buiten de aarde.

Kleine, verre manen in overvloed

Niet alle manen van Jupiter zijn groot en duidelijk zichtbaar. De meeste van zijn manen zijn juist klein en bevinden zich ver weg van de planeet. Deze kleine manen worden vaak ontdekt met krachtige telescopen. Veel van deze kleine manen zijn gekke vormen, lijken op aardappelen en hebben een onregelmatige baan. Daarom zijn ze vaak moeilijk te volgen. Sommige zijn misschien ooit gevangen asteroïden die door de sterke zwaartekracht van Jupiter niet meer konden ontsnappen. Het grote aantal van deze kleine manen zorgt dat onderzoekers telkens nieuwe dingen leren over hoe ons zonnestelsel zich heeft ontwikkeld.

Waarom Jupiter zoveel manen heeft

De reden dat Jupiter zoveel manen heeft, komt vooral door zijn enorme massa. Omdat Jupiter zo groot is, heeft deze planeet een sterke zwaartekracht die objecten makkelijk vast kan houden. Veel stukjes steen en ijs blijven daardoor in een baan rond Jupiter hangen. In het begin van het zonnestelsel zijn veel objecten langs Jupiter gekomen. Een deel daarvan is in de buurt gebleven en werd een maan. Nieuwe ontdekkingen laten zien dat het aantal nog steeds groeit. Telkens als onderzoekers nieuwe telescopen bouwen, komen er meer kleine manen bij. Het aantal erkende manen kan dus nog verder stijgen in de toekomst.

De betekenis van Jupiter’s maanrijkdom voor de wetenschap

De overvloed aan manen bij Jupiter helpt wetenschappers om het zonnestelsel beter te begrijpen. Door te bestuderen hoe deze manen bewegen en wat ze precies zijn, krijgen onderzoekers een beter beeld van hoe planeten en hun begeleiders ontstaan en veranderen. Sommige manen geven zelfs hoop op buitenaards leven, zoals Europa, waar mogelijk water onder het ijs zit. De studie naar deze manen wordt steeds belangrijker nu ook robots en ruimtesondes naar Jupiter gestuurd worden. Hiermee ontdekken we telkens meer over de oorsprong van planeten en manen in het algemeen.

Meest gestelde vragen over hoeveel manen heeft Jupiter

• Waarom verandert het aantal manen van Jupiter steeds?

  Het aantal manen dat bevestigd is, groeit omdat wetenschappers steeds krachtigere telescopen gebruiken. Zo worden er regelmatig nieuwe, kleine manen ontdekt die eerst niet zichtbaar waren.

• Wat is het verschil tussen een maan en een ander object rond Jupiter?

  Een maan is een natuurlijk object dat in een vaste baan om een planeet draait. Kleine steentjes of brokstukken zonder vaste baan worden meestal niet als maan gezien.

• Hoe groot is de grootste maan van Jupiter?

  De grootste maan van Jupiter heet Ganymedes. Hij is zelfs groter dan de planeet Mercurius. Ganymedes heeft een doorsnee van meer dan 5.200 kilometer.

• Kunnen we de manen van Jupiter zien zonder telescoop?

  De vier grootste manen, de Galileïsche manen, zijn al met een verrekijker of kleine telescoop te zien vanaf de aarde. Voor de rest is een sterke telescoop nodig.

• Zijn er manen van Jupiter waar misschien leven kan zijn?

  Op de maan Europa denken wetenschappers dat er onder het dikke ijs vloeibaar water is. Daar zou misschien leven kunnen bestaan, maar dat weten we nog niet zeker.