De voetanatomie is ingewikkelder dan de meeste mensen denken. Je voet bestaat uit 26 botten, 33 gewrichten en meer dan honderd spieren, pezen en banden. Al die onderdelen werken samen bij elke stap die je zet. Zonder dat je er bij nadenkt, vangt je voet de klap van je lichaamsgewicht op, veert hij terug en duwt hij je weer vooruit. Dat is een opmerkelijke prestatie voor iets wat je de hele dag in een schoen stopt.
De drie zones van je voet
De botten in je voet zijn verdeeld in drie delen. Achteraan zit de hiel, opgebouwd uit het hielbeen en het sprongbeen. Het hielbeen is het grootste bot van de voet en draagt bij elke stap het meeste gewicht. Het middendeel van de voet bestaat uit vijf kleine botjes die samen de voetwortel vormen. Dit deel geeft de voet zijn stevigheid en houdt de welving op zijn plaats. Vooraan zitten de middenvoetsbeentjes en de teenkootjes. Je grote teen heeft twee kootjes, de andere vier tenen elk drie. Die kleine botjes spelen een grote rol bij het afwikkelen van je voet als je loopt of rent.
De gewelven die je voet zijn vorm geven
Een gezonde voet heeft een natuurlijke welving, ook wel het voetgewelf genoemd. Er zijn er eigenlijk drie: een gewelf aan de binnenkant, een aan de buitenkant en een dwars gewelf over de voorvoet. Die welving werkt als een veer. Hij slaat energie op bij het neerkomen en geeft die energie weer vrij bij het afzetten. Mensen met een platvoet hebben een laag of afwezig binnenste gewelf. Dat klinkt onschuldig, maar het verandert de manier waarop het gewicht wordt verdeeld over de hele voet. Op den duur kan dat pijn geven in de hiel, de knie of zelfs de rug. Bij een holle voet is het gewelf juist te hoog, wat andere drukpunten geeft en voor andere klachten zorgt.
Spieren, pezen en de plantaire fascia
De beweging in je voet wordt aangestuurd door twee soorten spieren: spieren die in de voet zelf zitten en spieren die vanuit het onderbeen naar de voet lopen. De spieren in het onderbeen zijn de grote krachtzetten. Zij trekken aan lange pezen die over de enkel lopen en zo de tenen en de voet bewegen. De achillespees is de bekendste van die pezen. Hij verbindt de kuitspier met het hielbeen en is een van de sterkste pezen in het menselijk lichaam. Helemaal aan de onderkant van de voet loopt de plantaire fascia, een sterk stuk bindweefsel dat de hiel verbindt met de teenwortels. Dit weefsel ondersteunt het voetgewelf en absorbeert schokken. Als dit weefsel overbelast raakt, ontstaat er een ontsteking die bekendstaat als fasciitis plantaris, een veelvoorkomende oorzaak van hielpijn.
Waarom de opbouw van je voet klachten verklaart
Veel voetklachten hebben direct te maken met de manier waarop de voet is opgebouwd. De zenuwen en bloedvaten in de voet zijn kwetsbaar, zeker aan de onderkant en tussen de tenen. Druk op een zenuw tussen de middenvoetsbeentjes kan pijn en gevoelloosheid geven, wat men ook wel een mortonse neuroom noemt. Versleten vetkussentjes onder de voorvoet zorgen voor brandende pijn bij het lopen op harde ondergronden. Zelfs de positie van de enkel heeft invloed op de rest: als de voet naar binnen kantelt bij het lopen, wat supinatie of pronatie heet, verandert de belasting op alle gewrichten erboven. Schoenen met goede steun en demping helpen om die belasting beter te verdelen en overbelasting te voorkomen. Bij aanhoudende klachten is het verstandig om een podotherapeut te raadplegen, die de structuur en het looppatroon van de voet kan beoordelen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel botten zitten er in één voet?
In één voet zitten 26 botten. Dat is bijna een kwart van alle botten in het menselijk lichaam. Samen met de gewrichten, pezen en spieren zorgen al die botten voor een grote mate van beweeglijkheid en stabiliteit.
Wat is het verschil tussen een platvoet en een holle voet?
Bij een platvoet is het binnenste gewelf van de voet afgevlakt of helemaal weg. Bij een holle voet is dat gewelf juist extra hoog. Beide vormen zorgen voor een andere verdeling van het gewicht en kunnen leiden tot pijn in de voet, knie of rug.
Wat doet de plantaire fascia precies?
De plantaire fascia is een stuk stevig bindweefsel aan de onderkant van de voet. Het verbindt het hielbeen met de basis van de tenen en ondersteunt het voetgewelf. Dit weefsel helpt ook om schokken op te vangen bij het lopen en staan.
Waarom geeft een slechte voetstand ook pijn hoger in het lichaam?
De voet is het fundament van het hele bewegingsapparaat. Als de voet scheef staat of bij elke stap naar binnen kantelt, verandert de belasting op de enkel, knie, heup en zelfs de rug. Die opeenstapeling van kleine afwijkingen kan op den duur pijn veroorzaken op plekken die ver van de voet lijken te liggen.
Geef een reactie