Voetpijn: wat de plek zegt en wat je eraan kunt doen

Pijn in je voet is bijna altijd een signaal dat er iets niet klopt, en de plek waar je die pijn voelt, geeft al een grote aanwijzing over de oorzaak. Voetpijn kan komen door overbelasting, slecht schoeisel, een ontsteking of een probleem in de voetstructuur zelf. Zodra je weet wat er speelt, kun je gericht actie ondernemen.

Wat de plek van je voetpijn je vertelt

De locatie van de pijn is een belangrijke eerste aanwijzing. Pijn aan de onderkant van je voet, vlak bij de hiel, wijst vaak op fasciitis plantaris. Dit is een ontsteking van de peesplaat die over de onderkant van je voet loopt. Je herkent het aan een stekende pijn bij de eerste stappen na het opstaan.

Pijn aan de bovenkant of zijkant van je voet kan een teken zijn van een stressfractuur. Dat zijn kleine scheurtjes in het bot door herhaalde overbelasting, bijvoorbeeld bij hardlopers of mensen die plotseling veel meer gaan bewegen. Schoenen die te smal zijn, kunnen ook druk geven op de zijkant van de voet en zo pijn veroorzaken.

Brandende of stekende pijn onder de voorvoet of tussen de tenen kan wijzen op mortons neuroom, een irritatie van een zenuw tussen de middenvoetsbeentjes. Pijn en stijfheid in de grote teen, zeker ’s ochtends vroeg, kan duiden op jicht of artrose in het gewricht van de grote teen.

Veelvoorkomende oorzaken van pijn in de voet

Overbelasting is de meest voorkomende oorzaak. Dit gebeurt als je te snel meer gaat lopen of staan, of als je voeten niet gewend zijn aan de beweging. Maar ook verkeerd schoeisel speelt een grote rol. Schoenen zonder goede demping of met te weinig ruimte voor de tenen zorgen voor extra druk op spieren, gewrichten en botten.

Een afwijkende voetstand, zoals platvoeten of hoge voetbogen, kan de belasting op de voet ongelijk verdelen. Dit leidt op den duur tot klachten, niet alleen in de voet zelf maar ook in de knie, heup of rug. Mensen met overgewicht lopen ook een groter risico op voetklachten, omdat de voeten meer gewicht moeten dragen.

Tot slot kunnen ziekten zoals reuma of diabetes voetpijn veroorzaken. Bij diabetes raakt de doorbloeding en het zenuwstelsel in de voeten soms aangetast, wat pijn, tintelingen of juist gevoelloosheid geeft.

Wat kun je zelf doen?

Bij milde voetpijn zijn er verschillende dingen die je zelf kunt proberen voordat je een specialist bezoekt.

• Draag schoenen met goede demping en ondersteuning. Vermijd platte schoenen zonder steun voor langere periodes.
• Wissel beweging af met rustmomenten. Sta je lang, probeer dan regelmatig te zitten of je voeten even omhoog te leggen.
• Koel de pijnlijke plek bij acute pijn. Een koelelement in een doek gewikkeld, een kwartier op de voet, kan de pijn verminderen en zwelling tegengaan.
• Rek de voetspieren en kuitspieren dagelijks op. Strek je voet, trek je tenen naar je toe en houd dat even vast. Dit helpt vooral bij fasciitis plantaris.
• Gebruik een inlegzool die de voetboog ondersteunt. Dit verdeelt de druk beter over de hele voet.
• Let op je schoenmaat. Voeten kunnen van vorm veranderen naarmate je ouder wordt. Meet je voet opnieuw als je al jaren dezelfde maat koopt.

Wanneer moet je naar een specialist?

Soms lost voetpijn niet vanzelf op en is professionele hulp nodig. Ga naar een huisarts of podotherapeut als de pijn langer dan twee weken aanhoudt, als je moeite hebt met normaal lopen, of als de voet opzwelt, warm aanvoelt of verkleurt. Ook als de pijn ’s nachts erger wordt of als je de voet helemaal niet meer kunt belasten, is dat een reden om snel hulp te zoeken.

Een podotherapeut kijkt naar je looppatroon, de stand van je voeten en de manier waarop je je schoenen draagt. Op basis daarvan kan hij of zij een behandelplan opstellen, eventueel met op maat gemaakte inlegzolen of oefeningen.

Zo voorkom je voetpijn

Voorkomen werkt beter dan genezen, ook bij voetklachten. Bouw nieuwe activiteiten rustig op, zeker als je begint met hardlopen of een baan waarbij je veel staat. Zorg voor goed schoeisel dat past bij je voettype. Laat je bij twijfel adviseren in een gespecialiseerde schoenenzaak.

Sterke voetspieren beschermen je voet van binnenuit. Kleine oefeningen, zoals een handdoek oprollen met je tenen of balanceren op één been, versterken de kleine spieren in de voet. Regelmatig blootsvoets lopen op zachte ondergrond kan daar ook aan bijdragen.

Veelgestelde vragen over voetpijn

Waarom doet mijn voet alleen ’s ochtends pijn bij de eerste stappen?
Pijn in de voet bij de eerste stappen na het opstaan is een klassiek teken van fasciitis plantaris. De peesplaat aan de onderkant van je voet trekt ’s nachts samen. Bij de eerste belasting in de ochtend rek je die plaat plotseling uit, wat een stekende pijn geeft. Na een paar minuten lopen wordt het vaak beter.

Kan slecht schoeisel echt zoveel verschil maken?
Ja, schoeisel heeft een grote invloed op voetpijn. Schoenen zonder goede demping of met een verkeerde pasvorm zorgen voor een ongelijke verdeling van de druk op de voet. Dat kan op den duur leiden tot ontstekingen, stressfracturen en houdingsproblemen. Goed passende schoenen zijn een van de eenvoudigste manieren om klachten te voorkomen of te verminderen.

Helpt een inlegzool echt bij voetpijn?
Een inlegzool kan zeker helpen, maar het hangt af van de oorzaak. Bij een afwijkende voetstand of onvoldoende ondersteuning van de voetboog verdeelt een inlegzool de belasting beter. Standaard inlegzolen uit de winkel werken voor sommige mensen al goed. Bij aanhoudende klachten kan een podotherapeut op maat gemaakte zolen aanmeten die beter aansluiten op jouw voet.

Moet ik bij voetpijn stoppen met sporten?
Dat hangt af van de ernst van de klachten. Bij milde pijn is het vaak mogelijk om door te gaan met sporten, zolang je de intensiteit aanpast en de voet goed ondersteunt. Bij hevige pijn, zwelling of vermoeden van een stressfractuur is rust noodzakelijk om erger te voorkomen. Raadpleeg bij twijfel een arts of fysiotherapeut voordat je verdergaat.