De echte kleurenpracht van de regenboog

Waarom we denken dat de regenboog zeven kleuren heeft

Op school leert bijna iedereen de volgorde van de regenboog uit het hoofd: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Dit lijstje stamt uit de tijd van Isaac Newton, een beroemde Engelse wetenschapper. Hij koos zeven kleuren omdat dat mooi paste bij bijvoorbeeld de zeven noten in muziek en de zeven dagen van de week. In werkelijkheid was er geen wetenschappelijke reden om precies zeven kleuren te kiezen. Newton vond het overzichtelijk en gebruikte daarom deze opsomming. Door de jaren heen werd dit de algemeen gedeelde kennis over de regenboog.

Het kleurenpalet in een regenboog is eigenlijk eindeloos

In het echt is de regenboog niet opgebouwd uit losse stroken kleuren. Een regenboog ontstaat als zonlicht wordt gebroken en weerkaatst door talloze kleine waterdruppels in de lucht. Het licht valt uit elkaar in alle kleuren die ons oog kan zien. Dit noemen we het kleurenspectrum. Tussen rood en oranje, of tussen blauw en indigo, zitten extra tinten die niet in het rijtje van Newton voorkomen. Eigenlijk vormt het licht een vloeiende overgang zonder duidelijke scheiding. Er bestaan dus veel meer kleuren in de regenboog dan je met het blote oog of op een tekening ziet. Het zijn er eigenlijk ontelbaar veel, want de regenboog laat alle zichtbare kleuren uit het spectrum zien.

Kleuren die wij niet kunnen zien met het blote oog

Onze ogen zijn bijzonder, maar ze hebben ook hun grenzen. Mensen kunnen niet alle kleuren onderscheiden die in een regenboog zitten. Sommige dieren, zoals vogels, zien nog meer tinten dan wij. Aan de randen van het kleurenspectrum zitten infrarood en ultraviolet licht. Deze zijn voor mensen niet zichtbaar, maar ze zijn wel aanwezig in het licht dat door regendruppels wordt verspreid. Wat wij als zeven gekleurde banen zien, is dus eigenlijk een enorm breed mengsel van nuances, waarin sommige kleuren overlopen in de volgende.

Waarom we in praktijk toch vaak zeven kleuren noemen

Ondanks het brede verzadigde kleurenspectrum van de regenboog houden we in het dagelijks leven toch meestal aan zeven kleuren vast. Dit maakt het uitleggen en onthouden gemakkelijk. Bij studies over regenbogen en kleurenleer wordt meestal meteen duidelijk dat het aantal kleuren dat je echt kunt onderscheiden afhangt van je zicht, het weer en zelfs van de richting waaruit je kijkt. De bekende zeven zijn vooral handig omdat ze herkenbaar zijn voor jonge kinderen en mensen die de regenboog leren tekenen of benoemen. Maar in de natuur geldt eigenlijk niet een vast aantal, omdat de regenboog onlosmakelijk verbonden is met het volledige spectrum aan zichtbare kleuren.

De regenboog als algemeen symbool van diversiteit

De regenboog is voor veel mensen meer dan een mooi natuurverschijnsel. Het is een bekend algemeen symbool van hoop en verschillen die samen een geheel vormen. Overal ter wereld gebruiken mensen de regenboog om te laten zien dat niet alles zwart-wit is, maar dat er ruimte is voor iedere kleur en elke tint. Als je weet dat een regenboog niet alleen zeven, maar veel meer kleuren bevat, krijgt dit symbool nog meer waarde. Het laat zien dat er veel meer variatie is dan je misschien in eerste instantie denkt.

De meest gestelde vragen over het aantal kleuren in de regenboog

• Kun je ooit alle kleuren van de regenboog echt zien?
• Bestaat er verschil in het aantal kleuren van een regenboog op verschillende plekken op aarde?
• Waarom lijken de kleuren in een regenboog soms vager of minder duidelijk?
• Kunnen dieren andere kleuren in de regenboog zien dan mensen?