Pijn aan de buitenkant van je voet: oorzaken en wat je eraan doet

Boven je kleine teen, langs de zijkant of richting de hiel: pijn aan de buitenkant van de voet kan op veel plekken zitten en heeft ook meerdere mogelijke oorzaken. Voetpijn aan de zijkant buitenkant komt vaak door overbelasting, een verzwikte enkel, of irritatie van de spieren en pezen die langs de buitenrand van de voet lopen. Goed nieuws: in veel gevallen is het te verhelpen, zeker als je er vroeg bij bent.

Waar zit de pijn precies?

De buitenkant van de voet loopt van de hiel tot aan de kleine teen. Pijn kan op verschillende punten langs deze lijn zitten. Dat maakt het soms lastig te omschrijven, maar de plek vertelt al veel over de oorzaak.

Zit de pijn vlak onder of achter de enkel? Dan zijn de enkelbanden of de peroneusspezen al snel verdacht. Voelt het meer in het midden van de voet, langs de buitenrand? Dan kan er sprake zijn van een stressbreuk of overbelasting van de middenvoetsbeentjes. Pijn ter hoogte van de kleine teen of het botje net achter die teen? Dan denken specialisten eerder aan een breuk of een botuitsteeksel, ook wel een bunionette of kleine teen-eelt-probleem genoemd.

De meest voorkomende oorzaken

Er zijn meerdere aandoeningen die pijn aan de zijkant van de voet kunnen veroorzaken. Dit zijn de meest voorkomende:

• Verzwikte enkel: Je voet klapt naar binnen en de banden aan de buitenkant worden overrekt. Dit geeft direct pijn, soms ook zwelling en een blauwe plek.
• Overbelaste peroneusspezen: De peroneusspieren lopen langs de buitenkant van de enkel en voet. Door te veel lopen, hardlopen of staan kunnen ze geïrriteerd raken. Je voelt dan een brandende of stekende pijn, soms ook bij rust.
• Stressbreuk: Een haarscheurtje in een van de middenvoetsbeentjes aan de buitenkant, vaak door overbelasting bij sporters of mensen die plotseling veel meer zijn gaan lopen.
• Cuboid-syndroom: Het cuboid is een klein botje aan de buitenkant van de voet. Als dit een beetje uit de kom raakt, geeft dat pijn die moeilijk te lokaliseren is en soms uitstraalt naar de enkel.
• Holvoet: Een te hoge voetboog zorgt ervoor dat het gewicht ongelijk verdeeld wordt. De buitenrand krijgt daardoor meer druk, wat kan leiden tot pijn en vermoeidheid.
• Wrijving door schoenen: Schoenen die te smal zijn of slecht passen drukken op de buitenrand van de voet. Dit begint vaak klein, maar kan uitgroeien tot aanhoudende pijn.

Hoe herken je de oorzaak?

De aard van de pijn geeft al een eerste aanwijzing. Een scherpe, plotselinge pijn na een verkeerde beweging wijst eerder op een verzwikte enkel of een breuk. Een sluipende, brandende pijn die langzaam erger wordt, past meer bij overbelasting of problemen met de pezen.

Let ook op wanneer de pijn optreedt. Alleen tijdens het lopen? Dat wijst op belastingsgerelateerde klachten. Pijn ook in rust of ’s nachts? Dan is het verstandig om snel een arts te raadplegen, want dat kan op iets ernstiger wijzen.

Zwelling, blauw verkleuren of het gevoel dat je niet op de voet kunt staan zijn signalen om niet te wachten met een bezoek aan de huisarts of een podotherapeut.

Wat kun je zelf doen?

Bij milde, nieuwe klachten kun je eerst zelf een aantal dingen proberen:

• Rust nemen: Stop tijdelijk met sporten of activiteiten die de pijn verergeren.
• IJspakking: Leg een ijspakking (in een doek gewikkeld) tien tot vijftien minuten op de pijnlijke plek. Dit vermindert zwelling en pijn, zeker in de eerste dagen.
• Betere schoenen: Kies schoenen met voldoende ruimte aan de zijkant en een goede ondersteuning van de voetboog. Vermijd slappe, platte zolen als je last hebt van de buitenkant van je voet.
• Steunzolen: Een inlegzool kan helpen de druk beter te verdelen, zeker bij een hol- of platvoet.
• Geleidelijk opbouwen: Ben je aan het sporten of wandelen? Bouw de afstand langzaam op. Plotselinge toename van belasting is een veelvoorkomende trigger voor voetpijn aan de zijkant buitenkant.

Wanneer naar een specialist?

Ga naar de huisarts of podotherapeut als de pijn langer dan een week aanhoudt, niet verbetert met rust, of als er sprake is van duidelijke zwelling en je moeilijk kunt lopen. Een podotherapeut kan de oorzaak gericht onderzoeken en indien nodig een aangemeten steunzool of oefenprogramma voorschrijven. Bij vermoeden van een breuk maakt een arts een röntgenfoto.

Wacht niet te lang. Voetklachten die je blijft negeren, kunnen zich uitbreiden naar de knie, heup of rug omdat je onbewust anders gaat lopen om de pijn te vermijden.

Zo voorkom je terugkerende klachten

Als de pijn eenmaal over is, wil je voorkomen dat het terugkomt. Een paar gewoontes helpen daarbij:

• Wissel schoenen regelmatig af en vervang ze op tijd als de zool versleten is.
• Doe spierversterkende oefeningen voor de voet en enkel, zoals op je tenen staan en langzaam zakken.
• Stretch de kuitspieren dagelijks, want strakke kuiten verhogen de druk op de voet.
• Pas je trainingsschema aan bij meer pijn: meer is niet altijd beter.

Veelgestelde vragen

Kan voetpijn aan de zijkant buitenkant vanzelf overgaan?
Milde klachten door overbelasting of een kleine irritatie gaan vaak vanzelf over met rust en aangepaste schoenen. Duurt de pijn langer dan een week of wordt het erger, dan is het slim om een specialist te raadplegen.

Wat is het verschil tussen pijn door overbelasting en een breuk?
Pijn door overbelasting komt geleidelijk en neemt af bij rust. Pijn door een breuk aan de buitenkant van de voet is vaak scherp, begint meteen na een val of knal, en maakt lopen moeilijk of onmogelijk. Bij twijfel laat je het altijd controleren via een röntgenfoto.

Helpen inlegzolen bij pijn aan de buitenkant van de voet?
Inlegzolen kunnen helpen als de klachten te maken hebben met een verkeerde drukopbouw, zoals bij een holvoet of platvoet. Een op maat gemaakte zool van een podotherapeut heeft meer effect dan een standaard inlegzool uit de winkel.

Mag ik blijven sporten als ik pijn heb aan de buitenkant van mijn voet?
Bij lichte pijn die niet toeneemt tijdens het sporten, kun je soms voorzichtig doorgaan. Maar bij scherpe, stekende of toenemende pijn is het beter te stoppen. Sporten door de pijn heen verlengt vaak de herstelperiode.